1.2.6. Vergelijkende en eentalige terminologie

Eentalige terminologie vindt, zoals de naam doet vermoeden, plaats in één taal. Eentalig terminologiewerk kan gebeuren in de context van taalbeheerinitiatieven voor de desbetreffende taal. Zo kunnen er bijvoorbeeld termen ontwikkeld worden voor bestaande begrippen om termen te vervangen die uit andere talen waren overgenomen. Of er kunnen nieuwe begrippen geïntroduceerd worden n.a.v. het ontstaan van nieuwe industrieën waardoor er termen gecreëerd moeten worden om deze begrippen te benoemen.

Daarnaast kan eentalig terminologiewerk ook nodig zijn om een doeltreffende communicatie mogelijk te maken, bijvoorbeeld wanneer één begrip door een aantal verschillende termen aangeduid wordt door een bepaalde groep sprekers en één specifieke term de voorkeur geniet, of wanneer een vakgebied snel evolueert en een precieze analyse en definitie van begrippen en identificatie van de termen die ze aanduiden noodzakelijk is. Het kan nodig zijn een terminologiedossier voor te bereiden in het kader van normalisatie.

Vergelijkende terminologie heeft betrekking op twee of meer talen. In dit geval moet er een begrippenanalyse gebeuren in elk van de betrokken talen. De begrippenstelsels tussen talenparen zijn niet altijd identiek. Terminologisch onderzoek maakt het mogelijk begrippen die bij elkaar passen te identificeren, waarna equivalente termen vastgelegd kunnen worden.

Anderzijds kan een vergelijking van bergrippenstelsels, in combinatie met termidentificatie, lacunes in één of meerdere van de talen blootleggen. Dit betekent dat er equivalente termen gecreëerd moeten worden om ervoor te zorgen dat de overdracht van vakkennis tussen taalgemeenschappen én de communicatie tussen leden van deze taalgemeenschappen vlot verloopt.

In het laatste geval moet de perso(o)n(en) verantwoordelijk voor terminologiebeheer in de betrokken gemeenschappen deze lacunes beschrijven, overleg plegen met collega's en specialisten terzake, en aanduidingen voorstellen om deze lacunes te dichten. Opdat de voorgestelde term gegrond en aanvaardbaar zou zijn, moet hij voldoen aan de voorwaarden voor woordvorming van de doeltaal, moet hij harmonieus geïntegreerd worden in de reeds bestaande terminologie van het vakgebied, en moet hij duidelijk en overtuigend voorgedragen worden.